Minefield UN4426A


Το όχημα της UNFICYP χαιρέτισε τον σκοπό στο τελευταίο ελληνοκυπριακό φυλάκιο στην Αγλαντζιά και χώθηκε στη νεκρή ζώνη. Δρόμος τραχύς, μες στα χωράφια, τον διαβαίνουν πια μόνο τα βαριά οχήματα των Ηνωμένων Εθνών. Καθώς προχωράμε προς το ναρκοπέδιο, γύρω μας απλώνεται μια πράσινη, χειμωνιάτικη γη, μάλλον ένα από τα πιο παρθένα τοπία της Κύπρου σήμερα, αλλά σίγουρα και ένα από τα πιο επικίνδυνα.

“Εμπνευσμένοι” από το δυστύχημα του Femisberto Novele, που σκοτώθηκε πριν από ενάμιση μήνα, καθαρίζοντας νάρκες 10χλμ ΝΑ της Λευκωσίας, μια ομάδα δημοσιογράφων από την Αγγλία, τα κατεχόμενα και τη Γαλλία, άγνωστοι μεταξύ μας, ζητήσαμε άδεια να παρακολουθήσουμε από κοντά τη διαδικασία αποναρκοθέτησης που ξεκίνησε το 2004 στη γραμμή κατάπαυσης του πυρός που τέμνει το νησί από το 1974. Τότε που οι δύο στρατοί, κατοχικός και αμυνόμενος, αφού κατέβασαν τα όπλα, έσπειραν πάνω από 20.000 νάρκες σε 77 ναρκοπέδια, σε μια συνολική έκταση 9 τ.χλμ..

Στο ναρκοπέδιο UN4426A, περίπου 10 χλμ μετά το τελευταίο ε/κ φυλάκιο και κοντά στις περιοχές που ελέγχει ο τουρκικός στρατός, σε ένα απέραντο χωράφι με καλαμιές, μας υποδέχεται ο Βρετανός αξιωματικός Τζέρι Μπάλοου που καθοδηγεί αυτό τον καιρό τους 24 ναρκαλιευτές που καθαρίζουν το πεδίο, για να το παραδώσουν ξανά για αγροτική χρήση. Ξανά-γιατί ο τελευταίος αγρότης, που επιχείρησε μετά τον πόλεμο να περάσει από δω με το τανκ του, πάτησε μια αντιαρματική νάρκη. Ο ίδιος σκοτώθηκε ακαριαία, το τρακτέρ του σκορπίστηκε στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και στέκει εκεί, διαλυμένο και σκουριασμένο, μα σχεδόν αγέρωχο στις πληγές του, να θυμίζει τον κίνδυνο. “Δεν θα παρεκκλίνετε από την πορεία μας. Δεν θα πλησιάζετε τις βέργες που έχουν κόκκινη άκρη-σημαίνει πως είναι ενεργές νάρκες. Κι αν θέλετε να βγάλετε φωτογραφία, θα σταματάτε, θα βγάζετε και θα συνεχίζετε, δεν θα φωτογραφίζετε περπατώντας. Στοπ-κλικ-προχωράμε, Στοπ-κλικ-προχωράμε”, επαναλαμβάνει, με μια υποψία ανησυχίας, ο αξιωματικός που ευθύς, μες στο ενεργό ναρκοπέδιο, έγινε για όλους Τζέρι, απλώς Τζέρι.

Φοράμε το βαρύ κράνος και την πιο βαριά στολή που προστατεύει τα ζωτικά όργανα και ξεκινάμε πορεία, πίσω από τον Τζέρι. Βαδίζουμε πλάι στις νάρκες κι ο Τζέρι μάς εξηγεί. Προτού ξεκινήσουν, παίρνουν αναλυτικότατους χάρτες κι από τους δύο στρατούς και αναγνωρίζουν πόσες και ποιες νάρκες και πού ακριβώς έχουν τοποθετηθεί στο πεδίο. Με βάση αυτούς τους χάρτες, η αποναρκοθέτηση γίνεται με τη βοήθεια ανιχνευτών μετάλλου. Σκυμμένοι στο έδαφος, οι ναρκαλιευτές ελέγχουν την περιοχή με τον ανιχνευτή και σκάβοντας μικρούς λάκους, βγάζουν μία-μία τις νάρκες, οι οποίες αργότερα θα καταστραφούν με ελεγχόμενη έκρηξη σε μια έρημη περιοχή της νεκρής ζώνης.

Οι νάρκες που συλλέγονται, διαλύονται μαζικά, σε ορισμένες μέρες, με ελεγχόμενη έκρηξη, σε ένα έρημο πεδίο λίγα χιλιόμετρα μακριά από το ναρκοπέδιο, εντός της νεκρής ζώνης. Μέχρι τον Απρίλη του 2011, που θα ολοκληρωθεί η αποναρκοθέτηση, απομένουν 13 ναρκοπέδια και περίπου 5.000-6.000 νάρκες. Όλες τους από άτομα της UNFICYP και της MAG, αφού στην περίπτωση της Κύπρου, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στις υπόλοιπες χώρες, υπάρχει ρητός όρος να μην εμπλακούν στη διαδικασία οι δύο κοινότητες ή οι τοπικοί στρατοί.

Λίγο πριν αναχωρήσουμε από το ναρκοπέδιο UN4426A, συναντάμε τον 32χρονο Ίσμαελ, Αφρικανός κι αυτός, όπως οι περισσότεροι ναρκαλιευτές. Πατέρας τριών παιδιών, ο Ίσμαελ ξεκίνησε να καθαρίζει νάρκες στην πατρίδα του, τη Ζιμπάμπουε, επειδή δεν άντεχε να βλέπει τους ανθρώπους να σκοτώνονται.

Έκτοτε έχει καθαρίσει ναρκοπέδια στη Μοζαμβίκη, το Ιράκ, το Σουδάν και τη Βοσνία και μετά την Κύπρο, θα πάει στο Αφγανιστάν. Τον ρωτάω αν φοβάται τη δουλειά του. Μου απαντάει με σαφήνεια. «Όχι. Όλες οι δουλειές είναι επικίνδυνες. Απλώς στη δική μας κάνεις κάτι καλό κι όσο βρίσκεις νάρκες, είναι πολύ πολύ ενδιαφέρον».

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s