Remember Ledras

Λήδρας

Η Λήδρας ήταν ο πρώτος δρόμος που έμαθα στην Κύπρο. Με τράβηξε ως εκεί η μάμα μου απ’ το χέρι, για να πάρει προικιά απ΄το κατάστημα του Ορφανίδη, στην πρώτη μου επίσκεψη στο νησί, 11 ετών.

Δεν έχεις τίποτ’ ακριβό να παραδώσεις
σ’ αυτό το σχήμα που ξεβάφει αίμα και δάκρυ.

Από τότε σε κάθε άφιξή μου στην αγαπημένη μου πόλη, την “προσκυνάω”. Πρώτα πάω στη Λήδρας και μετά στην -πιο ιστορική- Ερμού και αργότερα -ίσως- και στη σύγχρονη λεωφόρο Μακαρίου.

Μα η Λήδρας είναι πάντα ένα σταθερό πέρασμα-μαζί με το οίκημα του ΚΟΤ, απ’ όπου κάθε φορά περνάω -σαν σε προσκύνημα-, κι ας έχω από καιρό μαζέψει όλα τα φυλλάδια και όλους τους χάρτες.

Για όσους δε γνωρίζουν, δεν πρόκειται για σπουδαίο δρόμο-ένας μακρύδρομος μονάχα που αρχίζει στην αδιάφορη πλατεία Ελευθερίας (κέντρο της Λευκωσίας) και “τερματίζεται” σε ένα μνημείο για την ελευθερία και ένα φυλάκιο, απ’ όπου, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, μπορούσες να βλέπεις την άλλη πλευρά.

φυλάκιο Λήδρας η θ�α από το φυλάκιο της Λήδρας
Και τα μαγαζιά είναι μάλλον αδιάφορα: Κανα δυο μεγάλα καταστήματα (ξεχωρίζω σίγουρα τον πύργο του Σιακκόλα, απ΄ όπου βλέπεις με κυάλια τη βόρεια Λευκωσία), λίγα φαστ-φουντ και πολλά μαγαζιά με τουριστικά είδη. Τα περισσότερα ρημάζουν από τη γειτνίαση με την πράσινη γραμμή.

Το καλοκαίρι τη διαπερνά ένα τραινάκι για παιδιά και τουρίστες – το “τραινάκι της Λήδρας”. Το είχα καβαλήσει ένα καλοκαίρι κι είχα κάνει ένα καλό travelling πλάνο στον δρόμο της διχοτόμησης.

Γιατί η Λήδρας πάντα αυτό θα θυμίζει – το ’74. Την περπατάς κι όταν φτάνεις στο “τέλος της”, βλέπεις τις δυο πορφυρές σημαίες απέναντι και μετά αναγκάζεσαι να αλλάξεις δρόμο. Στα αριστερά σου, περνάς μια στοά κάτω από το οίκημα της Εθνικής Φρουράς και χώνεσαι στα δυτικά της πόλης, ως την πύλη Πάφου και μετά το Λήδρα Πάλας. Στα δεξιά, είναι η παλιά αρχοντική πόλη, με την εκκλησία της Φανερωμένης, την Αρχιεπισκοπή, τη Χρυσαλινιώτισσα και την Πύλη Αμμοχώστου. Αν πάρεις αυτόν τον δρόμο, θα συναντήσεις και ένα ήσυχο καφέ με συμβολικό όνομα, το “Check Point Charlie”, από το ομώνυμο σημείο ελέγχου στο Βερολίνο. Ή τα “Καλά Καθούμενα” και κάπου εκεί τις καλύτερες ταράτσες για να κοιτάξεις απέναντι.

Δεν είν’ οικόπεδο που το καταπατούνε / ούτε και μούρλα εθνική που επιστρέφει / είναι η Κύπρος που οι εμπόροι τη μισούνε / και η ανάγκη μας που όνομα δεν έχει.

Μακρύδρομος

Ο δρόμος (που πήρε το όνομά του από την αρχαία ονομασία της πόλης) έχει τις δικές του ιστορίες. Μια από αυτές, μου τις διηγήθηκε στο ντοκιμαντέρ που έκανα για πτυχιακή ένας καθηγητής μου, Κυπραίος, που είπε πως τους πρώτους μήνες μετά την εισβολή, η Λήδρας ήταν άβατο και για να τη διασχίσεις κάθετα, έπρεπε να κατέβεις στην αρχή της, στην πλατεία Ελευθερίας, να περάσεις απέναντι, και μετά να βαδίσεις στην άλλη πλευρά του δρόμου-πάντα μέχρι το φυλάκιο, όπου σταμάτησαν οι οδομαχίες. Ένας γέρος εκείνο το φθινόπωρο του ’74 δεν άκουσε τη διαταγή μήτε άντεχε να κάνει διπλάσιο δρόμο. Διέσχισε τη Λήδρας κοντά στη νεκρή ζώνη, κι οι Τούρκοι πυροβόλησαν εναντίον του. Έπεσε κάτω, αιμόφυρτος, κι άναψε τσιγάρο. Δεν έμαθαν ποτέ αν έζησε.

Η μαμά μου, απ΄την άλλη, θυμάται ακόμα το μαγαζί απ’ όπου είχε πάρει, το ’73, τα βαφτιστικά της Κατερίνας (made in Greece), που τώρα βρίσκεται στην πράσινη γραμμή. Μα δε θυμόταν το όνομά του. Μέχρι σήμερα που, συντονισμένοι στο ΡΙΚ για τη μεγάλη συνάντηση, άκουσε τη δημοσιογράφο να το αναφέρει. Ήταν το “Ποέρος” κι η μαμά καμάρωσε για την ανάμνησή της.

“Λες να ανοίξει κι αυτό μαζί με το δρόμο;” της λέω.
“Δε νομίζω”, απάντησε. “Αλλά σημασία έχει να ανοίξει η Λήδρας“.

Τελευταία διχοτομημ�νη πρωτεύουσα

Αμήν, ψιθύρισα, και σκέφτηκα τον μακρύδρομο ενωμένο και τον κόσμο να πηγαινοέρχεται ελεύθερα. Έπειτα θυμήθηκα το αεροδρόμιο, το Λήδρας Πάλας, την Ερμού. Άτε, να παίρνουν σειρά.

Κι αν λέω ψέματα κι αν λέω παραμύθια / κι η ζητιανιά τα δυο χεράκια μου στραβώνει / μην με μαλώνεις, μόνο δώσε μια βοήθεια / το άδειο μας πρόσωπο η Κύπρος το πληρώνει.
Δ. Σαββόπουλος – “Για την Κύπρο”

***
blogs:
Γιώργος Ιορδάνου
Γιώργος Στρατής
δασκαλούα
Roam
Στήλη άλατος
Lexi penitas
K: Εμπλοκή στη διάνοιξη […]

Original post@ΠΧΝ ΙΙΙ

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s